Niekonwencjonalne sposoby leczenia udaru mózgu i jego skutków

Leczenie i rehabilitacja po udarze mózgu jest procesem długotrwałym i żmudnym. Naukowcy wciąż pracują nad kolejnymi sposobami leczenia pacjentów, dotkniętych tym schorzeniem. Nowatorskie metody mają skrócić czas rekonwalescencji oraz uczynić leczenie mniej uciążliwym. Jednym z najnowszych doniesień o nowych metodach leczenia jest informacja o wykorzystaniu w terapii udaru mózgu komórek macierzystych pobranych ze szpiku kostnego pacjenta. Komórki macierzyste mają ogromną moc regeneracji i zgodnie z wynikami badań przyspieszają regenerację mózgu po udarze niedokrwiennym. Ważna jest również atrakcyjność rehabilitacji i terapii pacjentów po udarze, gdy skończy się hospitalizacja. Zadanie jest szczególnie trudne w przypadku nietypowych pacjentów. Nie wszyscy wiedzą, że udar mózgu dotknął znanego pisarza Sławomira Mrożka. Skutkiem udaru była afazja, co dla literata jest jedną z największych tragedii. Człowiek, który mówił i pisał w kilku językach, z dnia na dzień stracił możliwość posługiwania się nawet językiem ojczystym. Po hospitalizacji Mrożek rozpoczął terapię z logopedą. Terapia była nietypowa, gdyż oprócz standardowych ćwiczeń obejmowała pisanie nowej książki. Jej owocem jest autobiografia Sławomira Mrożka pod tytułem „Baltazar”. Praca nad nią była, jak przyznaje sam pisarz, przełomem w terapii i przyniosła zadziwiające efekty.

Aktywność fizyczna znacząco poprawia stan zdrowia

Współcześnie coraz bardziej docenia się zbawienny wpływ aktywności fizycznej na ludzki organizm. Uprawianie sportu jest coraz bardziej modne i jednogłośnie zalecane przez lekarzy. Dobroczynny wpływ ruchu na ciało w pełni oddaje powiedzenie: ruchem można zastąpić leki, ale żaden lek nie zastąpi ruchu. Uprawianie sportu, codzienna gimnastyka a nawet codzienny spacer mogą znacznie poprawić stan zdrowia i zmniejszyć ryzyko wystąpienia poważnych chorób, w tym udaru mózgu. Ćwiczenia fizyczne obniżają ciśnienie krwi, redukują poziom szkodliwej frakcji cholesterolu LDL oraz obniżają ryzyko zachorowania na cukrzycę. Wszystkie te czynniki są niezwykle ważne dla profilaktyki udaru mózgu. Przypuszczenia lekarzy co do rewelacyjnego wpływu aktywności fizycznej na zdrowie potwierdziły badania naukowe. Ich rezultatem jest wniosek, że osoby, które prowadzą siedzący tryb życia i nie uprawiają żadnego sportu są aż o 20% bardziej narażone na udar mózgu niż osoby aktywne ruchowo. Najkorzystniejszy dla zdrowia jest regularny, codzienny wysiłek. Minimum aktywności, która może przynieść widoczną poprawę stanu organizmu to pół godziny ćwiczeń trzy razy w tygodniu. Badania wykazały również, że aż 90% udarów mózgu ma przyczynę, na którą pacjent miał wcześniej wpływ. Wiele ryzykownych dla zdrowia stanów można wyeliminować podejmując prostą, regularną aktywność fizyczną.

Dieta, która chroni przed udarem mózgu

Do najczęstszych przyczyn chorób układu sercowo-naczyniowego należy miażdżyca. Jeśli zmiany miażdżycowe wytworzą się w naczyniach doprowadzających krew do mózgu i zmniejszą ich światło, tym samym utrudniając przepływ krwi, może dojść do udaru mózgu. Ważnym punktem profilaktyki (a także leczenia) udaru mózgu jest prawidłowa dieta. W grupie podwyższonego ryzyka znalazły się osoby otyłe, podatne na schorzenia sprzyjające wystąpieniu udaru mózgu: miażdżycę, nadciśnienie krwi, zaburzenia metabolizmu, znacznie podwyższony poziom cholesterolu oraz cukrzycę. Do nadciśnienia tętniczego przyczynia się między innymi nadmierne spożycie sodu. Dlatego jak najbardziej wskazane jest ograniczenie, a najlepiej całkowite wykluczenie soli z diety. Jej wystarczającą ilość zawierają gotowe produkty, które spożywamy na co dzień. Jednym z najważniejszych zaleceń żywieniowych dla osób zagrożonych udarem mózgu (lub które go przeszły) jest dbanie o utrzymanie odpowiedniej masy ciała. Ilość dostarczanych organizmowi kalorii nie powinna przekraczać dziennego zapotrzebowania, uzależnionego od wielu czynników, takich jak płeć, aktywność fizyczna, wzrost. Warto również ograniczyć spożywanie tłuszczów, które podnoszą poziom szkodliwej frakcji cholesterolu LDL oraz przyczyniają się do zmian miażdżycowych. Zamiast tego korzystnie jest wprowadzić do jadłospisu warzywa i owoce, które są bogatym źródłem witamin.

Antykoncepcja hormonalna zwiększa ryzyko udaru mózgu

Okazuje się, że w grupie osób szczególnie narażonych na udar mózgu znalazły się również kobiety stosujące antykoncepcję hormonalną. Pigułki antykoncepcyjne zwiększają ryzyko zakrzepicy, a tym samym jej powikłań: zawału serca, zatoru płucnego oraz udaru mózgu. Odpowiedzialny jest za to składnik estrogenowy pigułki. Sprawa komplikuje się dodatkowo, ponieważ kobiety przyjmujące antykoncepcję hormonalną narażone są bardziej także na inne choroby, takie jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze oraz zaburzenie metabolizmu. Schorzenia te automatycznie podnoszą ryzyko udaru mózgu. Najnowsze badania wykazały, że dla układu krążenia najbezpieczniejsze (choć nie obojętne) są pigułki drugiej generacji. Największe ryzyko wystąpienia zakrzepicy i jej następstw niesie ze sobą przyjmowanie pigułek trzeciej i czwartej generacji. Długoletnie duńskie badania wykazały, że ryzyko jest zróżnicowane i zależy od rodzaju hormonalnej kombinacji, jaką zawiera pigułka. Badania zakończono konkluzją jakoby ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych było wyższe przy antykoncepcji hormonalnej, jednak jest ono do zaakceptowania u zdrowych pacjentek, nieobciążonych genetycznie oraz prowadzących aktywny tryb życia. Obowiązkiem lekarza jest poinformowanie pacjentki o tym, że palenie papierosów w połączeniu z pigułkami hormonalnymi jest ogromnie ryzykowne i naraża ją na wiele poważnych schorzeń.

Leczenie udaru szansą na powrót do pełnej sprawności

Jeszcze do niedawna uważano, że udar mózgu jest równoznaczny z wyrokiem śmierci lub trwałego kalectwa. Tymczasem udarowi można nie tylko skutecznie zapobiegać, ale także z powodzeniem go leczyć i łagodzić jego skutki. Po postawieniu diagnozy (udar mózgu wykrywa się poprzez tomografię komputerową) pacjent otrzymuje odpowiednie leki, a gdy odzyska świadomość i nieco dojdzie do siebie, oprócz leczenia farmakologicznego, wdraża się odpowiednią rehabilitację i psychoterapię. Leczenie farmakologiczne polega głównie na podawaniu leków przeciwpłytkowych, które mają rozrzedzić krew i zapobiec nawrotom udaru. Sposób leczenia zależy w największym stopniu od rodzaju udaru, miejsca w którym wystąpił i funkcji organizmu, które zostały zaburzone. Większość pacjentów po udarze cierpi na paraliż części ciała. Konieczna jest zatem odpowiednia rehabilitacja, zabiegi przywracające sprawność i coraz bardziej zaawansowane i intensywne ćwiczenia fizyczne. Pacjenci z zaburzeniami mowy współpracują z logopedami. Niezwykle ważna jest w rehabilitacji regularność ćwiczeń, gdyż tylko ona przynosi pożądane rezultaty. Często powrót do pełnej sprawności zajmuje wiele miesięcy, a nawet lat, co wymaga od chorego wiele siły, determinacji i samozaparcia. Niejednokrotnie konieczna jest pomoc psychologa lub psychiatry.

Skuteczna profilaktyka udaru mózgu

Udar mózgu dotyka coraz większej liczby ludzi. Szacuje się, że co osiem minut ktoś na naszej planecie przechodzi udar i są to nie tylko osoby w podeszłym wieku. Zła dieta, stres, używki, siedzący tryb życia i choroby cywilizacyjne, takie jak otyłość sprawiają, że na udar mózgu zapadają coraz młodsze osoby. Tymczasem, jak w przypadku większości schorzeń, można uniknąć tego groźnego zdarzenia poprzez odpowiednią profilaktykę. Nawet osoby, będące w grupie ryzyka za sprawą zaawansowanego wieku czy obciążeń genetycznych mogą skutecznie przeciwdziałać procesom sprzyjającym wystąpieniu udaru. Muszą jednak przede wszystkim wiedzieć co i w jaki sposób im zagraża. Większość ludzi w ogóle nie zdaje sobie sprawy z tego, że mogą być bardziej narażeni na pewnie choroby niż inni. Dlatego tak ważna jest edukacja prozdrowotna, akcje informacyjne organizowane przez służbę zdrowia oraz refundowane badania profilaktyczne. Niezwykle ważne jest propagowanie zdrowego stylu życia – odpowiedniego odżywiania, zrzucenia nadmiernej masy ciała i walki z otyłością, codziennego ruchu oraz odstawienia używek, takich jak papierosy. Istotne jest także wczesne wykrycie i leczenie chorób sprzyjających wystąpieniu udaru, między innymi cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, migotania przedsionków oraz zaburzeń krzepliwości krwi.

Jak pomóc osobie, u której podejrzewamy udar mózgu

Udar mózgu to stan bardzo niebezpieczny dla zdrowia i życia. Jeśli istnieje najmniejsze podejrzenie, że wystąpiło właśnie to schorzenie, należy jak najszybciej wezwać pogotowie lub przetransportować chorego do najbliższego dużego ośrodka medycznego z oddziałem ratunkowym. Konieczne jest również, aby w takim ośrodku znajdowały się urządzenia niezbędne do przeprowadzenia właściwej diagnostyki, czyli tomograf komputerowy i rezonans magnetyczny. W przeciwnym wypadku pacjent nie zostanie nawet właściwie zdiagnozowany. Jeśli samodzielny transport chorego jest niemożliwy, należy niezwłocznie wezwać pogotowie, a w czasie oczekiwania na ratowników i lekarza ułożyć chorego w pozycji bezpiecznej (bocznej), zabezpieczyć, aby nie zachłysnął się wymiocinami oraz monitorować tętno i oddechu. Przy podejrzeniu udaru w żadnym wypadku nie wolno zwlekać z wezwaniem pomocy, gdyż ważna może być każda minuta. Szybka diagnoza i wdrożenie odpowiedniego leczenia są dla chorego ogromną szansą na całkowite i szybsze dojście do sprawności sprzed udaru. Jeśli będziemy zwlekać z wezwaniem pogotowia lub zareagujemy nieumiejętnie (na przykład tracąc czas na wezwanie osoby niewykwalifikowanej zamiast od razu zadzwonić na pogotowie) zmniejszamy szanse chorego na powrót do zdrowia, ryzykujemy ludzkim zdrowiem, a nawet życiem. Nie jest również prawdą, że początkowe objawy można zlekceważyć. Od razu, gdy spostrzeżemy ryzyko, trzeba zgłosić się do lekarza.

Objawy, które mogą świadczyć o udarze mózgu

Objawy udaru mózgu nie należą do szczególnie charakterystycznych, przynajmniej w pierwszej jego fazie. Zwykle ogólny stan pacjenta i jego samopoczucie ulegają pogorszeniu, występują nudności i wymioty. Kolejnym objawem jest przeważnie utrata przytomności, która przechodzi w stan śpiączki. Nie należy lekceważyć żadnych niepokojących objawów i w przypadku jakiegokolwiek podejrzenia udaru należy natychmiast udać się do lekarza lub wezwać pomoc. Szczególną ostrożność w tej kwestii powinny zachować osoby, które z jakiegoś powodu znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka. Symptomy, które mogą świadczyć o udarze mózgu, to również silny ból głowy, szczególnie miejscowy, opadanie kącików ust i zaburzenia widzenia. Z pewnością nie należy zbagatelizować tak poważnych objawów jak zaburzenia mowy, utrata równowagi, utrata czucia w kończynach oraz paraliż. Z dużym prawdopodobieństwem świadczą one o udarze mózgu. Mogą również wystąpić urojenia i omamy, częściowa lub całkowita amnezja i utrata zdolności zapamiętywania i przypominania, a nawet napad padaczkowy. Często do udaru dochodzi po bardzo intensywnym wysiłku fizycznym (u osób, które nie powinny go podejmować) oraz po doświadczeniu silnego stresu. Badaniem, które potwierdza lub wyklucza udar mózgu jest tomografia komputerowa, a w razie dodatkowych wątpliwości rezonans magnetyczny.

Czynniki zwiększające ryzyko udaru mózgu

Udar mózgu atakuje znienacka. Wiele osób, które przeszły udar, zupełnie się go nie spodziewały. Rzeczywiście, tego schorzenia nie da się przewidzieć, można jednak określić czynniki ryzyka, czyli sytuacje i zachowania sprzyjające wystąpieniu udaru mózgu. Przede wszystkim na udar narażone są osoby w podeszłym wieku, a ryzyko wzrasta znacząco po przekroczeniu siedemdziesiątego roku życia. Mówi się nawet, że pierwszą granicą wiekową, po przekroczeniu której należy zachować szczególną ostrożność, to pięćdziesiąt pięć lat. Nie oznacza to jednak, że udaru nie doświadczają osoby młode, a nawet dzieci. Poważnym czynnikiem ryzyka są predyspozycje genetyczne. Najbliżsi krewni osoby, która przeszła udar, znajdują się w grupie bardziej narażonej na to schorzenie. Podwyższone ryzyko występuje również, gdy istnieje wśród członków rodziny skłonność do zakrzepicy, żylaki, podwyższone ciśnienie krwi, zaburzenia krzepnięcia i krążenia. Niebezpiecznymi schorzeniami, mogącymi przyczynić się do udaru, są także cukrzyca, niedoczynność tarczycy i migotanie przedsionków. Ryzyko znacząco zwiększa się także przez niezdrowy tryb życia. Chodzi głównie o niewłaściwą dietę, palenie papierosów, brak ruchu i stałe przebywanie w pozycji siedzącej, a także nadużywanie alkoholu i narkotyków oraz otyłość. Ryzyko zwiększa ponadto przyjmowanie niektórych leków, na przykład antykoncepcji hormonalnej i hormonalnej terapii zastępczej.

Co to jest udar mózgu?

Udar mózgu to bardzo poważny problem medyczny. Przez specjalistów jest określany jako zespół objawów związanych z nagłym zaburzeniem funkcjonowania mózgu utrzymujący się przed dwadzieścia cztery godziny. Zasadniczo wyróżnia się dwa rodzaje udaru – krwotoczny i niedokrwienny. Udar krwotoczny jest spowodowany nagłym wylewem krwi do mózgu, natomiast przyczyną udaru niedokrwiennego jest zatrzymanie dopływu krwi do mózgu. W obu przypadkach zatem przyczynę stanowią zaburzenia krążenia. Objawy udaru bywają różne, a wynika to z jego lokalizacji – może uszkodzić różne części mózgu, odpowiedzialne za rozmaite funkcje organizmu. Każde nietypowe, niepokojące objawy należy natychmiast skonsultować z lekarzem, gdyż udar mózgu jest schorzeniem niezwykle niebezpiecznym, może spowodować trwałe uszkodzenie organizmu, a w wielu przypadkach prowadzi do śmierci. Każdy udar wymaga hospitalizacji, najlepiej na oddziale posiadającym specjalistyczny sprzęt i wykwalifikowany personel medyczny. Wiele osób, które przeszły udar mózgu, po hospitalizacji wymaga długotrwałej i żmudnej rehabilitacji, która pozwoli całkowicie lub częściowo przywrócić zaburzone przez udar funkcje ciała. Zwykle z osobą po udarze współpracuje grono specjalistów, między innymi neurolog, psycholog, psychiatra, fizjoterapeuta i logopeda.

error: Content is protected !!